Lịch nghỉ lễ Tết và mùa hè của nhóm trẻ: báo sớm, giữ người, đón trẻ quay lại

Lịch nghỉ lễ Tết và mùa hè của nhóm trẻ nên được quyết định và báo cho ba mẹ từ đầu năm, ghi trong thoả thuận hoặc một bảng lịch năm, rồi nhắc lại trước mỗi kỳ nghỉ khoảng vài tuần. Cùng lúc đó, chủ nhóm tính cả ngày nghỉ của người phụ theo quyền của người lao động, chọn mở hay đóng mùa hè dựa trên sức người và nhu cầu thật, và chuẩn bị cho tuần đầu trẻ quay lại sau kỳ nghỉ dài, vì đó thường là tuần khó nhất trong năm.

Nhóm trẻ gia đình không có lịch năm học bắt buộc như trường lớn, nên mỗi nhóm tự quyết. Tự do này dễ thành lộn xộn: ba mẹ không biết trước Tết nhóm nghỉ từ ngày nào, người phụ không biết mình được nghỉ bao lâu, chủ nhóm làm liền cả năm không nghỉ. Bài này giúp người làm nghề lên một lịch năm rõ ràng, báo đúng lúc, và tổ chức trước, trong, sau những kỳ nghỉ lớn.

Lên lịch năm: những mốc nên có

Một lịch năm của nhóm trẻ không cần phức tạp. Nó chỉ cần trả lời được: nhóm mở những ngày nào trong tuần, nghỉ những ngày lễ nào, nghỉ Tết Nguyên đán từ khoảng ngày nào đến ngày nào, mùa hè có nghỉ không và nghỉ bao lâu, có những ngày nghỉ riêng nào của nhóm (dọn dẹp lớn, chủ nhóm có việc gia đình đã biết trước). Các ngày nghỉ lễ chính thức trong năm do Nhà nước công bố; ngày cụ thể của Tết Nguyên đán và một số dịp nghỉ bù có thể thay đổi theo từng năm, nên đối chiếu thông báo chính thức trước khi chốt lịch.

Lịch năm nên tính đến lịch làm việc của ba mẹ trong nhóm. Nếu phần lớn ba mẹ làm ở cơ quan, doanh nghiệp nghỉ theo lịch chung, nhóm nghỉ trùng với lịch đó sẽ ít gây khó. Nếu nhiều ba mẹ làm kinh doanh, buôn bán, càng gần Tết càng bận, có thể cân nhắc mở thêm vài ngày trước Tết và nghỉ muộn hơn, rồi bù lại sau.

Lịch năm cũng phải có ngày nghỉ cho chính chủ nhóm. Nhiều người làm nghề trông trẻ làm liền cả năm, chỉ nghỉ đúng mấy ngày Tết, rồi đến giữa năm thì kiệt sức. Nghỉ vài ngày giữa năm, báo trước từ đầu năm, giúp ba mẹ sắp xếp và giúp người trông giữ được sức làm lâu dài.

Khi đã có lịch, in hoặc viết một bản gọn để đưa kèm thoả thuận cho gia đình mới, gửi qua kênh liên lạc cho gia đình đang gửi, và dán ở chỗ ba mẹ nhìn thấy khi đón trả. Thay đổi lịch giữa chừng chỉ khi thật cần, và báo sớm.

Một cách làm gọn là dùng một tờ lịch mười hai tháng, tô màu khác nhau cho ngày nhóm mở, ngày nghỉ lễ, ngày nghỉ riêng của nhóm và ngày người phụ nghỉ phép. Chỉ cần nhìn tờ lịch này là biết tháng nào ít người, tháng nào nhóm đóng, từ đó tính trước việc nhận trẻ mới, việc thuê người thay và cả chi tiêu của nhóm trong năm. Cuối năm, đặt tờ lịch cũ cạnh sổ ghi chép để xem kỳ nghỉ nào ba mẹ phàn nàn nhiều, kỳ nghỉ nào trẻ quay lại khó, rồi điều chỉnh cho năm sau. Lịch năm tốt là lịch được sửa dần theo chính nhóm của mình, không phải chép của nơi khác.

Báo lịch nghỉ cho ba mẹ: khi nào, bằng cách nào

Báo một lần đầu năm là chưa đủ, vì ba mẹ dễ quên. Một nhịp báo thường dùng cho kỳ nghỉ lớn như Tết:

Trong tin báo, ghi rõ ngày theo dương lịch, kèm âm lịch nếu là Tết, để không ai nhầm. Nếu có các khoản thu liên quan đến tháng có kỳ nghỉ (tính hay không tính ngày nghỉ, thu trước hay sau Tết), ghi luôn theo đúng điều đã thoả thuận, đừng để ba mẹ phải hỏi.

Ba mẹ nào không có ai trông con trong kỳ nghỉ của nhóm, nên biết sớm để tự tìm phương án. Chủ nhóm có thể gợi ý chung như nhờ người thân, nhưng không nên giới thiệu một người trông lạ mà mình chưa biết rõ.

Ngày nghỉ của người phụ và của chính chủ nhóm

Người phụ là người lao động, có quyền nghỉ lễ Tết, nghỉ hằng năm theo Bộ luật Lao động 2019 và theo hợp đồng đã ký. Chủ nhóm nên xếp ngày nghỉ của người phụ vào lịch năm ngay từ đầu, thay vì để đến sát Tết mới bàn. Nếu nhóm mở vào một số ngày lễ, việc người phụ làm thêm vào những ngày đó và cách trả công cần theo đúng quy định và thoả thuận; chi tiết nên đối chiếu văn bản hiện hành hoặc hỏi cơ quan lao động địa phương.

Nhiều người phụ quê ở tỉnh khác, cần về quê ăn Tết sớm và quay lại muộn hơn lịch nghỉ của nhóm. Hỏi sớm để biết người phụ đi từ ngày nào, quay lại ngày nào, từ đó quyết định nhóm nghỉ bao lâu hoặc có cần người thay trong những ngày đầu mở lại. Không ép người phụ ở lại hay quay lại sớm hơn điều đã thoả thuận.

Chủ nhóm cũng cần nghỉ thật sự, không chỉ đổi từ trông trẻ của người khác sang dọn dẹp nhà cả kỳ nghỉ. Nên tách rõ: một vài ngày đầu dọn dẹp, sửa chữa nhóm; phần còn lại nghỉ ngơi. Một kỳ nghỉ không được nghỉ thì tuần mở lại sẽ rất nặng.

Nếu chủ nhóm là người duy nhất trông trẻ, cả nhóm nghỉ khi chủ nhóm nghỉ là chuyện bình thường. Ba mẹ đã biết trước sẽ hiểu. Điều làm mất lòng tin là nghỉ đột ngột không báo, hoặc thay đổi lịch liên tục.

Mùa hè: mở, đóng hay mở một phần

Hiểu nhu cầu thật của ba mẹ. Nhóm trẻ nhỏ thường nhận trẻ quanh năm vì ba mẹ vẫn đi làm vào mùa hè. Nhưng có gia đình cho con về quê với ông bà, đi chơi dài ngày, nên số trẻ mùa hè có thể giảm. Hỏi ba mẹ từ khoảng tháng tư, tháng năm để biết bao nhiêu trẻ vẫn gửi.

Mở bình thường. Phù hợp khi phần lớn trẻ vẫn đến. Mùa hè là lúc tăng hoạt động nước an toàn có người lớn sát bên, chơi ngoài trời vào giờ mát, uống nước đều, và để ý kỹ hơn chuyện nóng bức; chuyện chống nóng có bài riêng trong mục này.

Mở một phần. Khi số trẻ giảm, chủ nhóm có thể cho người phụ nghỉ phép luân phiên, hoặc chính mình nghỉ ngắn. Cần giữ đúng sức trông an toàn ở mọi ngày, không vì ít trẻ mà để một người lạ hoặc người chưa đủ điều kiện trông một mình.

Đóng một thời gian. Một số nhóm nghỉ một đến hai tuần giữa hè để chủ nhóm nghỉ và sửa sang nhà. Báo từ đầu năm để ba mẹ tính trước.

Nhận trẻ chỉ gửi mùa hè. Có gia đình chỉ gửi con trong mùa hè, ví dụ anh chị lớn được nghỉ học. Nhận trẻ lớn hơn nhóm hiện có cần nghĩ kỹ về hoạt động, chỗ ngủ, an toàn khi trẻ lớn chơi chung với trẻ nhỏ, và vẫn phải tính trong giới hạn sĩ số.

Ghi lại để năm sau tính. Ghi số trẻ từng tuần trong hè, những gì chạy tốt và chưa tốt, để năm sau lên kế hoạch sát hơn.

Trước kỳ nghỉ dài: dọn, kiểm, cất

Kỳ nghỉ Tết là dịp tốt để làm những việc không làm được khi có trẻ. Trước ngày nghỉ, trả hết đồ dùng cá nhân cho trẻ mang về: quần áo dự phòng, chăn gối, bình sữa, thuốc còn lại (kèm giấy ghi). Đồ ăn ba mẹ gửi còn trong tủ lạnh thì trả hoặc bỏ, không giữ qua kỳ nghỉ.

Trong những ngày đầu nghỉ, giặt sạch toàn bộ nệm, chăn, rèm; cọ rửa đồ chơi; lau kỹ sàn, tường thấp, tay nắm cửa. Kiểm tra lại an toàn nhà: thanh chắn cầu thang, chốt cửa sổ, ổ cắm, dây điện, đồ đạc có thể đổ. Những việc sửa chữa như thay ổ cắm, gia cố kệ nên làm trong kỳ nghỉ, khi không có trẻ ở cạnh.

Kiểm tra hộp sơ cứu: thứ gì hết hạn thì thay, thứ gì thiếu thì bổ sung. Rà lại hồ sơ trẻ, cập nhật những thay đổi về người được đón, dị ứng, cách liên lạc. Nếu có trẻ nghỉ hẳn sau Tết, xử lý hồ sơ của trẻ ấy theo cách đã thoả thuận về giữ và huỷ thông tin.

Nhà để trống nhiều ngày thì ngắt những thiết bị điện không cần, khoá cửa, nhờ người thân để mắt nếu chủ nhóm đi xa. Thực phẩm khô còn lại kiểm tra hạn dùng, cất kín để tránh chuột gián.

Sau kỳ nghỉ: tuần đầu quay lại

Sau Tết hoặc sau một kỳ nghỉ hè dài, nhiều trẻ khóc lại khi đến nhóm như những ngày đầu, kể cả trẻ đã gửi lâu. Trẻ vừa có những ngày dài ở bên ba mẹ, ông bà, ngủ dậy muộn, ăn uống khác nếp. Đây là điều bình thường. Báo trước với ba mẹ để họ không lo, và gợi ý vài ngày trước khi đi lại, ba mẹ đưa con về nếp ngủ dậy gần với giờ của nhóm.

Tuần đầu nên nhẹ nhàng: giữ khung ngày quen, bớt hoạt động mới, tăng thời gian ôm ấp, dỗ dành. Cho trẻ kể chuyện Tết, chuyện đi chơi theo cách của trẻ. Người trông cũng chuẩn bị tinh thần rằng trẻ có thể ăn kém, khó ngủ trưa, quấy hơn bình thường trong vài ngày.

Sau kỳ nghỉ dài cũng là lúc dễ có bệnh lây, vì trẻ vừa đi lại, tiếp xúc nhiều người. Để ý kỹ sức khoẻ khi đón sáng như đã nói ở bài quy trình đón trẻ, và nhắc ba mẹ giữ con ở nhà nếu có dấu hiệu ốm.

Cuối tuần đầu, chủ nhóm và người phụ ngồi lại xem các bé đã quay về nếp chưa, bé nào cần chú ý thêm, và nếu cần thì nhắn riêng ba mẹ. Đồng thời xem lại lịch năm: kỳ nghỉ vừa rồi có chỗ nào chưa ổn, lần sau báo sớm hơn hay chỉnh ngày nghỉ khác đi.

Câu hỏi thường gặp

Nhóm trẻ nên nghỉ Tết bao nhiêu ngày?

Không có con số bắt buộc chung cho nhóm trẻ gia đình. Nhiều nhóm nghỉ theo lịch nghỉ Tết chung của người lao động, có nhóm nghỉ sớm hoặc dài hơn tuỳ chủ nhóm và người phụ. Điều quan trọng là quyết định sớm, ghi trong lịch năm và báo ba mẹ trước khoảng một tháng.

Ngày nghỉ của nhóm có phải trừ tiền cho ba mẹ không?

Tuỳ thoả thuận ban đầu. Có nhóm tính phí theo tháng và đã tính sẵn các kỳ nghỉ, có nhóm trừ theo ngày nghỉ. Ghi rõ trong văn bản từ lúc ký, áp dụng giống nhau cho mọi gia đình, và nhắc lại khi báo lịch nghỉ để ba mẹ không phải hỏi.

Người phụ xin về quê ăn Tết sớm hơn lịch nghỉ thì sao?

Hỏi sớm và thoả thuận từ trước. Người phụ có quyền nghỉ lễ Tết và nghỉ hằng năm theo luật và hợp đồng. Nếu người phụ đi sớm hơn lịch nhóm, chủ nhóm tính có cần người thay đã quen nhóm, giảm số trẻ nhận, hoặc nghỉ sớm hơn, thay vì ép người phụ ở lại.

Mùa hè có nên nhận thêm trẻ lớn chỉ gửi vài tuần không?

Có thể nếu vẫn trong giới hạn sĩ số và sức trông, và đã nghĩ trước về hoạt động, chỗ ngủ, an toàn khi trẻ lớn chơi chung với trẻ nhỏ. Trẻ ngắn hạn vẫn phải có đủ hồ sơ, thoả thuận và danh sách người được đón như trẻ gửi lâu dài.

Trẻ khóc nhiều sau Tết thì người trông nên làm gì?

Giữ khung ngày quen, bớt hoạt động mới, dành thêm thời gian dỗ dành, và báo ba mẹ đây là phản ứng thường gặp sau kỳ nghỉ dài. Gợi ý ba mẹ đưa con về nếp ngủ dậy gần giờ nhóm trước vài ngày. Phần lớn trẻ quen lại sau vài ngày đến một tuần.

Có nên đóng nhóm mấy ngày để chủ nhóm nghỉ giữa năm không?

Nên, nếu chủ nhóm làm một mình hoặc thấy mình đang mệt dần. Một vài ngày nghỉ được báo trước từ đầu năm giúp ba mẹ sắp xếp, và giúp người trông giữ sức làm lâu dài. Nghỉ đột ngột không báo mới là điều làm mất lòng tin.